Czy po zastosowaniu SKD bank może odmówić świadczenia usług? Ustawa o kredycie konsumenckim nie wiąże ze złożeniem oświadczenia o sankcji żadnych skutków dla innych umów zawartych z tym samym bankiem. Nie zawiera też przepisu, który wprost regulowałby dalszą współpracę po takim oświadczeniu. Decyzje banku o rachunku, karcie czy nowym finansowaniu opierają się więc na umowach i ogólnych przepisach, a nie na samym fakcie skorzystania z sankcji. Poniżej wyjaśniamy, co bank może zrobić, na jakich warunkach i jak konsument może się bronić.
Jak oświadczenie o SKD wpływa na umowę kredytu?
Oświadczenie o SKD nie rozwiązuje umowy kredytu, która trwa dalej, a zmienia się tylko to, ile konsument ma oddać. Sankcja wynika z art. 45 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Gdy druga strona naruszy jeden z wymienionych tam obowiązków, konsument po złożeniu pisemnego oświadczenia zwraca kapitał bez odsetek i innych kosztów, w terminie i w sposób określony w umowie.
Sankcja ma źródło w ustawie, a art. 47 stanowi, że postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać uprawnień konsumenta. Od treści pisma zależy dalsza korespondencja z bankiem, dlatego dobrze wcześniej sprawdzić, jak przygotować sam wniosek o sankcję kredytu darmowego.
Kiedy bank może wypowiedzieć umowę kredytu?
Bank może wypowiedzieć umowę kredytu tylko z powodów wskazanych w art. 75 ust. 1 Prawa bankowego, a złożenie oświadczenia o SKD nie jest wśród nich wymienione. Pierwszy powód to niedotrzymanie przez klienta warunków udzielenia kredytu. Drugi to utrata przez niego zdolności kredytowej. Termin wypowiedzenia wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni, chyba że umowa przewiduje dłuższy.
Zanim dojdzie do wypowiedzenia z powodu zaległości, art. 75c Prawa bankowego nakazuje wezwać dłużnika do zapłaty z terminem nie krótszym niż 14 dni roboczych i poinformować go o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Ten sam obowiązek stosuje się odpowiednio do pożyczek pieniężnych. Szerzej opisujemy go w tekście o tym, czy bank może wypowiedzieć umowę po złożeniu oświadczenia o SKD.
Przy kredycie odnawialnym obowiązuje dodatkowo art. 43 ustawy o kredycie konsumenckim. Pozwala on wypowiedzieć prawo do dokonywania wypłat, jeżeli umowa tak stanowi, a konsument nie dotrzymał warunków i ma negatywną ocenę zdolności kredytowej. O wypowiedzeniu i jego przyczynach trzeba konsumenta poinformować.
Czy po złożeniu oświadczenia trzeba dalej spłacać raty?
Po złożeniu oświadczenia raty trzeba dalej spłacać, bo art. 45 ust. 1 przewiduje zwrot "w terminie i w sposób ustalony w umowie", czyli według dotychczasowego harmonogramu. Najczęstsza przyczyna późniejszych problemów to przerwanie płatności. Jeżeli bank nie uzna oświadczenia i nadal wylicza raty z odsetkami, a konsument przestanie płacić w ogóle, powstaje zaległość. Wtedy bank może sięgnąć po wezwanie do zapłaty i procedurę z art. 75c.
W praktyce konsumenci w sporze albo regulują raty w całości i dochodzą zwrotu nadpłaty, albo wpłacają tylko część kapitałową i liczą się z ryzykiem, że sąd oceni sprawę inaczej. Wybór zależy od siły zarzutów wobec umowy, dlatego dobrze omówić go z pełnomocnikiem przed wysłaniem oświadczenia.
Czy bank może odmówić nowego kredytu po SKD?
Bank może odmówić nowego kredytu, bo nie ma obowiązku zawrzeć kolejnej umowy. Przed jej zawarciem bada zdolność kredytową wnioskodawcy. Konsument może się jednak dowiedzieć, dlaczego ocena wypadła negatywnie, bo art. 70a Prawa bankowego daje mu prawo do pisemnego wyjaśnienia:
- wniosek składa się w ciągu roku od otrzymania oceny,
- bank odpowiada niezwłocznie, najpóźniej w 30 dni,
- wyjaśnienie obejmuje czynniki, także dane osobowe, które wpłynęły na wynik.
Z takiej odpowiedzi wynika, czy decyzję oparto na historii spłat, dochodach czy innych danych. O tym, jak spór o sankcję może się odbić na wpisach w BIK, piszemy w artykule SKD a zdolność kredytowa i BIK.
Co zrobić, gdy odmowa banku budzi wątpliwości?
Gdy odmowa banku budzi wątpliwości, konsument może złożyć reklamację, a po jej odrzuceniu skierować wniosek do Rzecznika Finansowego. Terminy określa ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego (art. 6-8): bank ma 30 dni na odpowiedź, a w szczególnie skomplikowanych przypadkach do 60 dni od otrzymania pisma, jeżeli poinformuje o przyczynie opóźnienia. Gdy ten czas minie bez reakcji, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta.
Wniosek do Rzecznika Finansowego dotyczy pozasądowego rozwiązania sporu. Rzecznik nie zajmie się sprawą, jeżeli klient nie wyczerpał wcześniej drogi reklamacyjnej. Reklamacja nie jest natomiast warunkiem wniesienia pozwu do sądu.
Co przygotować przed złożeniem oświadczenia o SKD?
Przed wysłaniem oświadczenia o SKD dobrze sprawdzić, jakie inne produkty łączą konsumenta z bankiem i co przewidują ich umowy. Pomocne są:
- lista umów z bankiem (rachunek, karta, limit, inne kredyty) z terminami płatności,
- regulaminy tych produktów, zwłaszcza postanowienia o wypowiedzeniu,
- plan spłaty rat na czas sporu,
- kopia oświadczenia i dowód jego doręczenia.
Spór sądowy bywa długi, a wydatki zależą od wartości sprawy i przebiegu postępowania, o czym więcej w tekście o tym, ile kosztuje pozew o sankcję kredytu darmowego. Jeżeli chcesz, żeby adwokat przejrzał Twoją umowę i ocenił skutki oświadczenia dla innych produktów w tym samym banku, skontaktuj się z kancelarią.
Złożenie oświadczenia o SKD nie jest w art. 75 ust. 1 Prawa bankowego powodem wypowiedzenia umowy, ale przerwanie płatności po jego wysłaniu może taki powód stworzyć. Raty najlepiej regulować według harmonogramu, a zanim pismo trafi do banku, sprawdzić umowy pozostałych produktów.
