Co zrobić, jeśli bank odmówi SKD? Odmowa nie przesądza sprawy, bo sankcja kredytu darmowego nie zależy od zgody kredytodawcy. Art. 45 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 r. wiąże ją z dwoma warunkami: naruszeniem jednego z wymienionych tam przepisów i pisemnym oświadczeniem konsumenta. Gdy strony różnie oceniają, czy te warunki są spełnione, spór ostatecznie rozstrzyga sąd. Poniżej kolejne kroki po otrzymaniu odmowy.
Dlaczego bank odmawia uznania SKD?
Najczęściej kredytodawca twierdzi, że umowa zawiera wszystkie wymagane informacje, że wskazane uchybienie nie ma znaczenia albo że oświadczenie złożono po terminie. Bywa też, że broni konkretnej konstrukcji umowy, np. naliczania odsetek od kredytowanej prowizji.
Ten ostatni argument stracił na sile. TSUE w wyroku z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24) uznał, że dyrektywa 2008/48/WE stoi na przeszkodzie postanowieniom przewidującym oprocentowanie kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem. Sam wyrok nie rozstrzyga o SKD, to ocena sądu krajowego. Sąd Najwyższy 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) uchylił jednak orzeczenie sądu okręgowego, który taką praktykę uznał za dopuszczalną, i wskazał, że naliczanie odsetek od prowizji jest niezgodne z ustawą i z dyrektywą. Więcej na ten temat piszemy w tekście o tym, czy bank może naliczać odsetki od prowizji.
Krok 1: przeczytaj uzasadnienie odmowy
Zestaw każdy argument banku z treścią umowy i z listą przepisów w art. 45 ust. 1. Sprawdź, czy odpowiedź odnosi się do wszystkich zarzutów, czy tylko do części. Zapisz też datę spłaty ostatniej raty: uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5), a odmowa tego terminu nie przedłuża. Od kiedy dokładnie go liczyć, jest w orzecznictwie sporne, dlatego przy spłaconej umowie lepiej nie zwlekać.
Jeżeli pierwsze oświadczenie było ogólne, rozważ uzupełnienie go o konkretne przepisy i wyliczenie. Przydatna będzie lista dokumentów potrzebnych do oświadczenia o SKD. Dowód doręczenia pisma, np. potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej, może być później potrzebny w sądzie.
Jeśli spór dotyczy wysokości opłat, sprawdź też limit pozaodsetkowych kosztów z art. 36a, którego przekroczenie również jest na liście z art. 45 ust. 1. Gdy umowa trwa co najmniej 30 dni, ustawa wyznacza go wzorem MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%). K oznacza tu całkowitą kwotę kredytu, n czas spłaty w dniach, a R liczbę dni w roku. Niezależnie od wyniku pozaodsetkowe opłaty nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty (art. 36a ust. 2).
Krok 2: reklamacja
Oświadczenie o SKD i reklamacja to dwa różne pisma. Reklamacja ma znaczenie, jeśli chcesz później zwrócić się do Rzecznika Finansowego, bo jego pomoc w sprawie indywidualnej dotyczy sytuacji, w których podmiot rynku finansowego nie uwzględnił roszczeń klienta w trybie reklamacji (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego).
Odpowiedź na reklamację powinna przyjść bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w 30 dni (art. 6). W szczególnie skomplikowanych przypadkach okres może się wydłużyć do 60 dni, o czym instytucja musi poinformować z podaniem przyczyny (art. 7). Jeżeli nie odpowie w terminie, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta (art. 8). Odmowna odpowiedź powinna zawierać pouczenie m.in. o możliwości wniosku do Rzecznika Finansowego i o drodze sądowej (art. 10).
Krok 3: Rzecznik Finansowy
Po nieuwzględnieniu reklamacji możesz złożyć wniosek o interwencję Rzecznika. Po zbadaniu wniosku Rzecznik może m.in. zwrócić się do instytucji o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 27). Może też żądać wszczęcia postępowania cywilnego na rzecz klienta albo przystąpić do toczącego się procesu (art. 26 ust. 1) i przedstawić sądowi istotny dla sprawy pogląd (art. 28).
Drugą ścieżką jest pozasądowe postępowanie polubowne przy Rzeczniku. Udział instytucji finansowej jest w nim obowiązkowy (art. 37), a klient uiszcza opłatę 50 zł, chyba że Rzecznik go z niej zwolni (art. 38). Stanowisko Rzecznika nie jest wiążącą wykładnią prawa, co on sam zaznacza w Ogólnym Oświadczeniu w sprawie SKD z 1 grudnia 2025 r. Ten dokument można jednak dołączyć do pozwu albo innego pisma procesowego.
Krok 4: pozew
Jeżeli odmowa się utrzyma, pozostaje sąd. Sąd bada, czy doszło do naruszenia przepisu wymienionego w art. 45 ust. 1. Według Sądu Najwyższego wystarczy wykazanie jednego z tych naruszeń, a TSUE w wyroku z 13 lutego 2025 r. (C-472/23) wskazał, że jednolita sankcja jest dopuszczalna, o ile uchybienie może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.
Jeśli wygrasz, sąd uzna, że zwracasz sam kapitał, a nadpłacone odsetki i koszty podlegają zwrotowi. Za czas opóźnienia w zapłacie można żądać odsetek (art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego). Przegrana oznacza zwykle obowiązek zwrotu kosztów procesu drugiej stronie, dlatego przed wniesieniem pozwu warto ocenić mocne i słabe punkty sprawy. Przebieg tego etapu opisujemy w artykule, jak złożyć pozew do sądu po odmowie SKD.
Czy po odmowie trzeba dalej płacić raty?
Po skutecznym oświadczeniu konsument spłaca kapitał w terminie i w sposób ustalony w umowie (art. 45 ust. 1). Gdy bank nie uznaje sankcji, nadal nalicza raty według pierwotnego harmonogramu, a wstrzymanie wpłat może wywołać spór o zaległości. Decyzję o sposobie spłaty w trakcie sporu dobrze podjąć po rozmowie z pełnomocnikiem. Osobno omawiamy pytanie, czy bank może wypowiedzieć umowę po oświadczeniu o SKD.
Jeżeli bank odmówił uznania sankcji i chcesz, żeby adwokat ocenił dalsze kroki, skontaktuj się z naszą kancelarią.
