SKD obejmuje kredyt na zakup samochodu, jeżeli umowa jest umową o kredyt konsumencki, a kredytodawca naruszył jeden z przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Cel kredytu nie ma tu znaczenia: auto może być sfinansowane pożyczką gotówkową, kredytem celowym albo kredytem udzielonym przy współpracy z salonem. Inaczej jest z leasingiem, który zwykle pozostaje poza ustawą. Poniżej opisujemy warunki, typowe uchybienia i to, co realnie daje sankcja.
Kiedy kredyt samochodowy jest kredytem konsumenckim
Żeby sankcja kredytu darmowego mogła objąć kredyt na auto, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:
- kredytobiorcą jest konsument, czyli osoba fizyczna zawierająca umowę w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej firmą ani zawodem,
- kwota kredytu nie przekracza 255 550 zł albo równowartości tej kwoty w walucie obcej (art. 3 ust. 1),
- umowę zawarto od 18 grudnia 2011 r., gdy ustawa weszła w życie; do umów wcześniejszych stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 66 ust. 1 ustawy w brzmieniu pierwotnym),
- konsument płaci oprocentowanie albo inne koszty, bo ustawy nie stosuje się do umów całkowicie bezkosztowych (art. 4 ust. 1 pkt 1).
Auto kupione na firmę i sfinansowane w ramach działalności nie korzysta z tej ochrony.
Kredyt wiązany z salonu a sankcja
Gdy kredyt służy wyłącznie sfinansowaniu zakupu konkretnego samochodu, a kredytodawca współpracuje z dealerem albo to sam sprzedawca udziela finansowania, mamy do czynienia z umową o kredyt wiązany (art. 5 pkt 14). Taka umowa, oprócz danych z art. 30, powinna zawierać opis towaru i cenę jego nabycia (art. 31 ust. 1). Art. 31 znajduje się w katalogu art. 45 ust. 1, więc brak tych danych także może być podstawą SKD.
Leasing samochodu a SKD
Ustawy nie stosuje się do leasingu, jeżeli umowa nie przewiduje obowiązku nabycia przedmiotu przez konsumenta (art. 4 ust. 1 pkt 2). Wyjątek dotyczy sytuacji, w której odrębna umowa przewiduje obowiązek nabycia auta na żądanie kredytodawcy (art. 4 ust. 4). Przy leasingu z wykupem trzeba więc przejrzeć całą dokumentację, także umowy zawarte obok głównej. Różnice opisujemy w tekście sankcja kredytu darmowego a leasing samochodu.
Jakie uchybienia w umowie mogą uruchomić sankcję
Katalog w art. 45 ust. 1 jest zamknięty. W umowach finansujących zakup auta sprawdza się przede wszystkim:
- całkowitą kwotę kredytu, która powinna obejmować tylko środki udostępnione konsumentowi, bez kredytowanych kosztów (art. 5 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 4),
- RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty wraz z założeniami przyjętymi do ich obliczenia (art. 30 ust. 1 pkt 7),
- informację o innych kosztach i warunkach ich zmiany (art. 30 ust. 1 pkt 10),
- sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty, np. przewłaszczenia auta (art. 30 ust. 1 pkt 14),
- pouczenie o odstąpieniu od umowy, które konsument może złożyć w ciągu 14 dni od jej zawarcia (art. 30 ust. 1 pkt 15 i art. 53 ust. 1).
Częsty problem to prowizja i składka ubezpieczeniowa doliczone do kwoty, od której liczono odsetki. TSUE w wyroku z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24) uznał, że dyrektywa 2008/48 sprzeciwia się oprocentowaniu kwot przeznaczonych na koszty kredytu, a Sąd Najwyższy 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) ocenił taką praktykę jako niezgodną z ustawą. Czy w konkretnej umowie prowadzi to do sankcji, rozstrzyga sąd w danej sprawie. Szerzej piszemy o tym w artykule czy można odzyskać ubezpieczenie kredytu w ramach sankcji.
Pożyczka na auto z firmy pożyczkowej
Ustawa nie ogranicza się do banków. Kredytodawcą jest każdy przedsiębiorca, który w ramach działalności udziela konsumentowi kredytu lub to przyrzeka (art. 5 pkt 2). Obejmuje to też instytucje pożyczkowe. Umowa pożyczki jest wprost zaliczona do umów o kredyt konsumencki (art. 3 ust. 2 pkt 1). Przy finansowaniu auta przez firmę pożyczkową obowiązują zatem te same wymogi co do treści dokumentu i ta sama sankcja. Jak każdy kredyt konsumencki, taki kontrakt podlega limitowi pozaodsetkowych kosztów z art. 36a, a jego przekroczenie również mieści się w katalogu art. 45 ust. 1.
Ile można zaoszczędzić na kredycie samochodowym
Po skutecznym oświadczeniu konsument zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy, w terminach z umowy. Koszty ustanowienia zabezpieczenia przewidziane w umowie ponosi jednak nadal konsument (art. 45 ust. 4).
Przykład rachunkowy: całkowita kwota kredytu wynosi 70 000 zł, a odsetki i prowizja według umowy łącznie 25 000 zł. Bez sankcji do zapłaty jest 95 000 zł. Po skutecznym skorzystaniu z SKD do zwrotu zostaje 70 000 zł, a 25 000 zł to kwota, której bank nie może pobrać albo musi oddać, jeśli już ją otrzymał. Liczby są wyłącznie ilustracją, każda umowa wymaga osobnego wyliczenia.
Termin i pierwsze kroki
Oświadczenie składa się kredytodawcy na piśmie. Uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5), a sposób liczenia tego roku pozostaje sporny, więc przy spłaconym kredycie na auto nie warto zwlekać. Sprzedaż samochodu nie ma przy tym znaczenia, bo termin wiąże się z wykonaniem umowy kredytu, a nie z losem pojazdu. Przed wysłaniem oświadczenia dobrze zebrać umowę z załącznikami, harmonogram, polisę i dokumenty zabezpieczenia.
Wyłączenia omawiamy w tekście czego nie obejmuje SKD, a sposób analizy dokumentów w artykule o tym, jak ocenić umowę pod kątem sankcji. Jeżeli chcesz, żeby adwokat przejrzał umowę kredytu na Twój samochód, skontaktuj się z kancelarią.
