Pozew o SKD nie zawsze się opłaca. Wynik zależy od tego, czy w umowie da się wskazać naruszenie jednego z przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, czy oświadczenie złożono w terminie i jaka jest różnica między tym, co już zapłacono, a samym kapitałem. Przed wizytą w sądzie trzeba więc policzyć opłaty, ocenić ryzyko przegranej i sprawdzić, czy umowa daje realne podstawy do sporu.
Od czego zależy, czy pozew o SKD ma sens?
Pozew o SKD ma sens, gdy w umowie da się wskazać uchybienie z zamkniętego katalogu art. 45 ust. 1, a oświadczenie złożono w terminie. Katalog obejmuje art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c. Wada spoza tej listy, na przykład dotycząca samego formularza informacyjnego, nie otwiera drogi do SKD. Z drugiej strony Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) przyjął, że do skutecznego skorzystania z sankcji wystarcza wykazanie jednego naruszenia spośród tych przepisów.
Znaczenie ma też charakter uchybienia. Trybunał Sprawiedliwości UE 13 lutego 2025 r. (C-472/23) orzekł, że jednolita sankcja jest zgodna z dyrektywą, o ile nieprawidłowość może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Ten sam wyrok stwierdza, że RRSO zawyżona wyłącznie dlatego, że część postanowień uznano później za niedozwolone, nie jest sama w sobie naruszeniem obowiązku informacyjnego. Ogólne wątpliwości co do tego, czy sankcja kredytu darmowego jest ryzykowna, opisujemy osobno.
Jaki jest termin na oświadczenie o SKD?
Uprawnienie z art. 45 ust. 1 wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5). Od kiedy liczyć ten rok, pozostaje sporne: Sąd Najwyższy ma to rozstrzygnąć w sprawach III CZP 3/25 i III CZP 15/25, ale według stanu na 4 listopada 2026 r. obie były zawieszone do czasu wyroków TSUE. Przy kredycie spłaconym dawno ryzyko, że sąd uzna oświadczenie za spóźnione, rośnie.
Ile kosztuje pozew o SKD?
Opłata od pozwu o SKD to od 30 zł do 1000 zł przy wartości sporu do 20 000 zł, a w sprawie konsumenta o roszczenia z czynności bankowych powyżej 20 000 zł jest stała i wynosi 1000 zł. Zasady określa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228), a wysokość zależy od wartości przedmiotu sporu i od tego, z kim toczy się proces:
- przy wartości do 20 000 zł obowiązuje opłata stała według progów z art. 13 ust. 1, od 30 zł do 1000 zł,
- w sprawie konsumenta o roszczenia z czynności bankowych przy wartości ponad 20 000 zł opłata stała wynosi 1000 zł (art. 13a),
- w pozostałych sprawach powyżej 20 000 zł obowiązuje opłata stosunkowa 5% wartości sporu, od 23 września 2025 r. nie więcej niż 100 000 zł (art. 13 ust. 2),
- jeżeli przed pozwem powód wziął udział w mediacji albo w pozasądowym postępowaniu w sporze konsumenckim, opłata spada o dwie trzecie, maksymalnie o 400 zł (art. 13e).
Do tego dochodzi wynagrodzenie pełnomocnika i ewentualna zaliczka na opinię biegłego, jeżeli sąd uzna ją za potrzebną. Szczegółowe wyliczenia są w tekście o tym, ile kosztuje pozew o sankcję kredytu darmowego.
Kto płaci koszty procesu po przegranej?
Po przegranej strona zwraca przeciwnikowi na jego żądanie wydatki niezbędne do celowej obrony, w tym wynagrodzenie jego pełnomocnika (art. 98 § 1 k.p.c.). Gdy powództwo zostanie uwzględnione tylko częściowo, sąd znosi koszty wzajemnie albo rozdziela je stosunkowo (art. 100 k.p.c.). Apelacja i dalsze etapy zwiększają tę kwotę.
Gdzie i jak toczy się sprawa o SKD?
Sprawy o prawa majątkowe o wartości przewyższającej 100 000 zł należą do sądu okręgowego (art. 17 pkt 4 k.p.c.), mniejsze rozpoznaje sąd rejonowy. Od wyroku pierwszej instancji każda strona może wnieść apelację, więc do prawomocnego rozstrzygnięcia mija zwykle kilka etapów. Kolejne kroki opisujemy w artykule o tym, jak przebiega postępowanie sądowe w sprawie SKD.
W sporach o odsetki od kredytowanej prowizji sądy powszechne przez lata orzekały różnie, a od 2026 r. punkt odniesienia jest wyraźniejszy. TSUE 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24) uznał, że dyrektywa 2008/48 sprzeciwia się oprocentowaniu kwot przeznaczonych na koszty kredytu. Sąd Najwyższy w sprawie II CSKP 89/26 ocenił taką praktykę jako niezgodną z ustawą i z prawem unijnym. Konkretną umowę nadal bada sąd rozpoznający dany spór.
Kiedy pozew o SKD raczej się nie opłaca?
Pozew o SKD raczej się nie opłaca w czterech sytuacjach:
- umowa nie zawiera uchybienia z katalogu art. 45 ust. 1,
- od wykonania umowy minął ponad rok, a oświadczenia nie złożono,
- odsetki i prowizja, które można odzyskać, są niewielkie w porównaniu z opłatami i ryzykiem zwrotu wydatków przeciwnika,
- brakuje umowy i harmonogramu, a nie ma sposobu, by je odtworzyć.
Zanim zapadnie decyzja o pozwie, dobrze znać podstawy samego mechanizmu, które zebraliśmy w tekście darmowy kredyt, co musisz wiedzieć. Przyda się też umowa z pełnomocnikiem, w której jasno opisano wynagrodzenie i to, kto ponosi koszty sądowe.
Jakie dokumenty przygotować przed pozwem?
Przed pozwem trzeba przygotować cztery grupy papierów z dnia zawarcia i z okresu spłaty, bo sąd ocenia umowę w takim brzmieniu, w jakim ją podpisano:
- umowa kredytu z załącznikami, w tym harmonogram spłat i regulamin,
- formularz informacyjny i aneksy, jeżeli były,
- potwierdzenia wpłat albo zaświadczenie banku o spłaconych kwotach,
- oświadczenie o skorzystaniu z sankcji z dowodem doręczenia oraz odpowiedź banku.
Z tych dokumentów wylicza się wartość sporu, czyli sumę zapłaconych odsetek i innych kosztów. Od niej zależy opłata sądowa i to, który sąd rozpozna sprawę.
Czy zamiast pozwu można zawrzeć ugodę albo rozwiązać spór poza sądem?
Pozew nie jest jedyną drogą: po odmowie banku można złożyć reklamację, a po jej nieuwzględnieniu wniosek do Rzecznika Finansowego o pozasądowe rozwiązanie sporu. Udział podmiotu rynku finansowego w takim postępowaniu jest obowiązkowy. Ugoda zawsze oznacza kompromis, więc przed podpisaniem trzeba sprawdzić, czy nie zawiera zrzeczenia się dalszych roszczeń. Jeżeli chcesz, żeby adwokat ocenił Twoją umowę i policzył koszty ewentualnego procesu, skontaktuj się z kancelarią.
Pozew o SKD opłaca się wtedy, gdy umowa zawiera uchybienie z katalogu art. 45 ust. 1, termin z art. 45 ust. 5 został zachowany, a suma zapłaconych odsetek i kosztów wyraźnie przewyższa opłatę sądową i ryzyko zwrotu wydatków przeciwnikowi.
