Czy w polskich sądach zapadły wyroki w sprawach o SKD? Tak, i to na wszystkich szczeblach: w rejonowych, okręgowych i w Sądzie Najwyższym. Przez lata były one rozbieżne, zwłaszcza w sporze o odsetki od kredytowanej prowizji. W 2025 i 2026 r. kierunek wyznaczyły dwa rozstrzygnięcia TSUE oraz orzeczenie SN z 8 lipca 2026 r. Poniżej zebraliśmy orzeczenia, które sprawdziliśmy w źródłach urzędowych, i to, co z nich wynika dla kredytobiorców.
Jak orzekały w sprawach SKD sądy powszechne?
Sądy powszechne zgadzały się, że sankcję uruchamia tylko naruszenie przepisu wymienionego w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, ale w kwestii odsetek od skredytowanej prowizji orzekały w dwóch kierunkach. Sąd Rejonowy w Pleszewie w wyroku z 22 czerwca 2023 r. (I C 59/23) oddalił powództwo i podkreślił, że katalog tych przepisów ma charakter zamknięty, więc nie podlega wykładni rozszerzającej ani stosowaniu przez analogię.
Dużo więcej sporów dotyczyło oprocentowania prowizji, którą bank sfinansował w ramach kredytu. Rzecznik Finansowy w materiale szkoleniowym z 13 marca 2025 r. zestawił orzeczenia obu nurtów. Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 27 maja 2022 r. (XIV C 210/22) uznał, że skredytowane koszty stają się częścią kredytu i bank może pobierać od nich odsetki. Po przeciwnej stronie znalazł się m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 1 lutego 2023 r. (II Ca 1858/22).
Jakie orzeczenia w sprawach SKD warto znać?
Pięć orzeczeń z lat 2022-2026, sprawdzonych w źródłach urzędowych, zestawiamy w tabeli razem z tezą każdego z nich.
| Sygnatura | Sąd | Teza |
|---|---|---|
| XIV C 210/22 | Sąd Okręgowy w Poznaniu | dopuszczał odsetki od skredytowanej prowizji |
| II Ca 1858/22 | Sąd Okręgowy w Kielcach | oprocentowanie kredytowanych kosztów niedopuszczalne |
| I C 59/23 | Sąd Rejonowy w Pleszewie | katalog naruszeń w art. 45 ust. 1 jest zamknięty |
| II CSKP 1953/22 | Sąd Najwyższy | odsetki kapitałowe nie mogą być pobierane od innych opłat niż kwota kredytu |
| II CSKP 89/26 | Sąd Najwyższy | jedno naruszenie z art. 45 ust. 1 wystarcza, odsetki od prowizji niezgodne z ustawą |
Z zestawienia wynika, że od 2025 r. Sąd Najwyższy dwukrotnie wypowiedział się przeciw naliczaniu odsetek od prowizji i innych kosztów. Tezy sądów okręgowych przywołał Rzecznik Finansowy. Orzeczenia niższych instancji wiążą tylko strony danego postępowania, choć pokazują, jak sędziowie czytają ustawę.
Co orzekł Sąd Najwyższy w sprawach SKD?
Sąd Najwyższy w dwóch wyrokach, z 3 czerwca 2025 r. i 8 lipca 2026 r., zakwestionował odsetki od skredytowanych kosztów i w obu przypadkach uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcia. W pierwszym z nich (II CSKP 1953/22) SN zauważył, że w kwestii oprocentowania prowizji sądy powszechne prezentują dwa stanowiska, i wskazał, że odsetki kapitałowe nie mogą być pobierane przez bank od innych opłat niż kwota kredytu. Sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, bo ustalenia nie pozwalały ocenić, od jakich kwot liczono odsetki.
Wyrok z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) dotyczył kredytu konsolidacyjnego, w którym prowizję doliczono do kwoty oprocentowanej. SN przyjął, że dla skuteczności sankcji wystarcza wykazanie jednego z naruszeń wymienionych w art. 45 ust. 1, a naliczanie odsetek od prowizji jest niezgodne z ustawą i z dyrektywą 2008/48. Ocenił też, że nieskonkretyzowane przesłanki zmiany opłat naruszają art. 30 ust. 1 pkt 10. Spór wrócił do sądu okręgowego. Podobny mechanizm przy łączeniu zobowiązań omawiamy w tekście o konsolidacji kredytu a SKD.
Jak wyroki TSUE wpłynęły na orzecznictwo o SKD?
Wyroki TSUE z 2025 i 2026 r. wyznaczyły warunek, od którego zależy sankcja, i przesądziły spór o odsetki od kosztów kredytu. W wyroku z 13 lutego 2025 r. (C-472/23) Trybunał przyjął, że jednolita sankcja pozbawiająca kredytodawcę odsetek i opłat jest zgodna z dyrektywą, o ile naruszenie może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Wskazał też, że RRSO zawyżona tylko dlatego, że część postanowień uznano później za niedozwolone, nie jest sama w sobie naruszeniem obowiązku informacyjnego.
Wyrok z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24), wydany na pytanie Sądu Rejonowego we Włodawie, przesądził, że dyrektywa sprzeciwia się naliczaniu odsetek od sum przeznaczonych na koszty kredytu. Stopę procentową wolno stosować wyłącznie do całkowitej kwoty kredytu. Trybunał nie wypowiadał się o skutkach tego w postaci sankcji, to ocenia sąd krajowy.
Czy są prawomocne wyroki SKD?
Wyrok w sporze o SKD staje się prawomocny, gdy nie przysługuje od niego apelacja, zażalenie ani inny środek zaskarżenia (art. 363 § 1 k.p.c.). W praktyce orzeczenie sądu rejonowego albo okręgowego zyskuje ten przymiot, gdy strony nie wniosą apelacji w terminie albo gdy sąd drugiej instancji ją rozpozna. Oba opisane wyroki SN uchyliły wcześniejsze rozstrzygnięcia, więc same sprawy toczą się dalej, ale poglądy SN na wykładnię są już znane.
Które sprawy SKD czekają na rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego?
Według stanu na 4 listopada 2026 r. w Sądzie Najwyższym czekały dwa pytania prawne Sądu Okręgowego w Poznaniu: III CZP 3/25 i III CZP 15/25. Dotyczą m.in. tego, od kiedy liczyć roczny termin z art. 45 ust. 5, czy sąd bada z urzędu naruszenia niewskazane w oświadczeniu i czy błędne RRSO wynikające z oprocentowania prowizji uzasadnia sankcję. Oba postępowania były wtedy zawieszone do czasu wyroków TSUE.
Przyczyny przyrostu takich postępowań opisujemy w tekście rośnie liczba pozwów w sprawach sankcji kredytu darmowego.
Co z wyroków w sprawach SKD wynika dla kredytobiorcy?
Dla kredytobiorcy orzecznictwo daje cztery wskazówki:
- zarzut musi dotyczyć przepisu z katalogu art. 45 ust. 1,
- jedno takie naruszenie może wystarczyć,
- zarzuty warto opisać w oświadczeniu konkretnie, bo zakres badania sądu był sporny według stanu na 4 listopada 2026 r.,
- każda umowa jest oceniana osobno, także po wyrokach TSUE i SN.
Oświadczenie przygotujesz, korzystając ze wskazówek w tekście o tym, jak napisać wniosek o sankcję kredytu darmowego. Wydatki związane z procesem wyjaśniamy w artykule ile kosztuje pozew o sankcję kredytu darmowego. Jeżeli chcesz, żeby adwokat ocenił Twoją umowę w świetle orzecznictwa TSUE i SN, skontaktuj się z kancelarią.
Po wyrokach TSUE z 2025 i 2026 r. oraz SN z 8 lipca 2026 r. sprawy o odsetki od prowizji mają jasną wykładnię, a o wyniku decyduje dalej treść konkretnej umowy. Najmocniejszy jest zarzut przypisany do przepisu z art. 45 ust. 1 i opisany w oświadczeniu wprost.
