Samo oświadczenie o sankcji kredytu darmowego nie jest w przepisach wymienione jako przyczyna wypowiedzenia umowy. Bank może jednak wypowiedzieć umowę z powodów przewidzianych w Prawie bankowym i w jej postanowieniach, a najczęstszym z nich jest opóźnienie w spłacie. Po oświadczeniu liczy się więc przede wszystkim to, jak wyglądają Twoje wpłaty.
Kiedy bank może wypowiedzieć umowę kredytu?
Bank może wypowiedzieć umowę, gdy klient nie dotrzymuje jej warunków albo traci zdolność kredytową (art. 75 ust. 1 Prawa bankowego). W tych samych sytuacjach może też obniżyć kwotę przyznanego finansowania. Termin wypowiedzenia wynosi 30 dni, chyba że umowa przewiduje dłuższy, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni (art. 75 ust. 2).
Przy opóźnieniu w spłacie obowiązuje dodatkowa procedura z art. 75c. Bank najpierw wzywa do zapłaty i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu informuje też, że przez taki sam okres od jego otrzymania można złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Przepis stosuje się odpowiednio do pożyczek pieniężnych udzielanych przez bank.
Firm pożyczkowych i innych pozabankowych kredytodawców Prawo bankowe nie dotyczy. Warunki wypowiedzenia wynikają wtedy przede wszystkim z umowy. Przy limicie odnawialnym ustawa o kredycie konsumenckim wymaga co najmniej dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeżeli umowa w ogóle przewiduje takie prawo (art. 42 ust. 2).
Co dzieje się z ratami po oświadczeniu o SKD?
Po oświadczeniu o SKD raty kapitałowe nadal trzeba płacić według harmonogramu, bo sankcja zwalnia tylko z odsetek i kosztów. Artykuł 45 ust. 1 ustawy stanowi, że po złożeniu pisemnego oświadczenia kredytobiorca zwraca pożyczone środki bez odsetek i innych kosztów należnych drugiej stronie, w terminie i w sposób określony w umowie.
Ryzyko wypowiedzenia pojawia się wtedy, gdy bank nie uznaje oświadczenia. Z jego perspektywy niezapłacone odsetki i opłaty stają się zaległością, a ta otwiera drogę do wezwania z art. 75c i wypowiedzenia. W praktyce konsumenci wybierają jedną z dwóch dróg, które zestawia tabela.
| Sposób spłaty | Co konsument płaci | Ryzyko wypowiedzenia |
|---|---|---|
| Pełne raty i żądanie zwrotu nadwyżki | raty z harmonogramu, a zwrotu tego, co zapłacił ponad kapitał, domaga się od banku, w razie odmowy w sądzie | mniejsze |
| Raty pomniejszone o odsetki i koszty | tylko kapitał, a resztę bank traktuje jako zaległość | bezpośrednie, o skuteczności wypowiedzenia rozstrzyga sąd |
Z tabeli wynika, że pierwsza droga zmniejsza ryzyko wypowiedzenia, a druga wiąże się z nim bezpośrednio. Wybór zależy od sytuacji finansowej i od oceny umowy, dlatego warto go podjąć po rozmowie z prawnikiem. W sprawie rozstrzyganej przez TSUE 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24) konsument wniósł do sądu o ustalenie, że spłaca kredyt bez odsetek i kosztów, oraz o zapłatę kwot już uiszczonych z tego tytułu, łącznie ze składką.
Czy można skorzystać z SKD po wypowiedzeniu umowy?
Wypowiedzenie nie odbiera prawa do sankcji, bo uprawnienie wygasa dopiero po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5). Ustawa nie definiuje jednak "dnia wykonania", a kwestia jest sporna także w Sądzie Najwyższym: w postanowieniach z 30 lipca 2025 r. (III CZP 15/25) i 23 września 2025 r. (III CZP 3/25) SN rozważał, czy termin biegnie od chwili, gdy swoje zobowiązanie spełnił kredytodawca, czy obie strony, i zawiesił oba postępowania do czasu wyroków TSUE. Najbezpieczniej jest nie odkładać oświadczenia i liczyć termin od najwcześniejszej daty, którą da się uznać za wykonanie umowy. Uchwały w tych sprawach Sąd Najwyższy według stanu na 26 września 2026 r. nie podjął.
Roczny termin z art. 45 ust. 5 to termin na złożenie oświadczenia. Przedawnienie żądania zwrotu pieniędzy to osobna kwestia, regulowana kodeksem cywilnym. Piszemy o niej w tekście o SKD i przedawnieniu roszczeń.
Co się dzieje, jeśli po wypowiedzeniu bank sprzeda dług?
Gdy bank sprzeda dług po wypowiedzeniu, konsument zachowuje wobec nabywcy argumenty, które miał wobec banku. Wierzytelność bywa w takiej sytuacji przenoszona na fundusz albo inną firmę windykacyjną. Artykuł 44 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, że wyłączenie lub ograniczenie zarzutów, które w razie przelewu przysługują klientowi, jest bezskuteczne, a według art. 513 § 1 kodeksu cywilnego dłużnik może podnieść wobec nabywcy wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili, gdy dowiedział się o przelewie.
O przelewie konsument powinien zostać zawiadomiony na trwałym nośniku, chyba że nadal ma płacić do rąk dotychczasowego wierzyciela (art. 44 ust. 2). Oświadczenie o SKD złożone wcześniej wobec banku nie traci znaczenia tylko dlatego, że wierzytelność zmieniła właściciela.
Co zrobić, gdy bank wypowie umowę albo wezwie do zapłaty?
Pismo banku najpierw trzeba rozpoznać, a potem pilnować terminu, zebrać dokumenty i w razie potrzeby złożyć reklamację:
- Sprawdź datę doręczenia i treść pisma: czy to wezwanie z art. 75c z terminem spłaty zaległości, czy już wypowiedzenie.
- Jeżeli dostałeś wezwanie, zdecyduj w terminie, czy składasz wniosek o restrukturyzację; w razie odmowy bank ma przekazać pisemne wyjaśnienie przyczyn (art. 75c ust. 5).
- Zbierz dokumenty: umowę, harmonogram, historię spłat, oświadczenie o SKD z dowodem nadania. Jeżeli nie masz już swojego egzemplarza, zobacz, co zrobić po zgubieniu umowy kredytowej.
- Jeżeli wypowiedzenie Twoim zdaniem jest bezpodstawne, złóż reklamację. Bank ma na odpowiedź 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych przypadkach najpóźniej 60 dni (art. 6-8 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego). Brak odpowiedzi w tym czasie oznacza, że reklamację uważa się za załatwioną zgodnie z wolą klienta (art. 8).
Gdy bank nie uwzględni oświadczenia, pomocny będzie tekst o tym, co zrobić, jeśli bank odmówi SKD. Jeżeli dostałeś wypowiedzenie albo wezwanie do zapłaty po oświadczeniu o SKD i chcesz, żeby adwokat ocenił pisma banku, skontaktuj się z kancelarią. Obawy dotyczą też innych produktów: osobno opisujemy, czy po zastosowaniu SKD bank może odmówić świadczenia usług.
Po oświadczeniu o SKD o ryzyku wypowiedzenia decydują przede wszystkim wpłaty, bo podstawą wezwania z art. 75c jest zaległość. Płacenie pełnych rat do czasu rozstrzygnięcia sporu oddziela spór o sankcję od ryzyka wypowiedzenia umowy.
